Από την ευθεία στο ορθογώνιο κι από κει στον κύκλο

Σκέψεις πάνω στη γεωμετρική χωροθέτηση των καρεκλών κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου «Expert’s Workshop» και στο πως αντικατοπτρίζονται εκεί συμβολικά οι αρχές του συμμετοχικού σχεδιασμού.

 

Το συγκεκριμένο εργαστήριο αναπτύχθηκε μέσα απο τρία συγκεκριμένα στάδια. Το πρώτο στάδιο ήταν αυτό της γνωριμίας των συμμετεχόντων μεταξύ τους και της δημιουργίας ενός κοινού mind map όπου πάνω του θα αποτυπώνονταν από όλους τα βασικά θέματα της κουβέντας. Το δεύτερο στάδιο αφορούσε τη δημιουργία μικρών ομάδων όπου κάθε μία θα κουβέντιαζε γύρω από ένα από τα παραπάνω θέματα. Το τρίτο μέρος συγκέντρωσε τα συμπεράσματα της προηγούμενης κουβέντας των επί μέρους ομάδων παρουσιάζοντας τα σε όλους τους συμμετέχοντες.

Λεπτομέρεια και ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της παραπανω διαδικασίας ήταν η χωροθέτηση του κόσμου με βάση τον τρόπο που ήταν τοποθετημένες οι καρέκλες στο χώρο. Πάνω σε αυτό τον τρόπο, προβλήθηκαν οι σχέσεις των ατόμων που παρευρέθησαν εκεί και η μεταξύ τους σχεσιακή εξέλιξη κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου. Στην αρχή ως μονάδες, στη συνέχεια ως μικρά γκρουπ και στο τέλος ως μία ομάδα.

Στο πρώτο εισαγωγικό στάδιο οι καρέκλες ήταν τοποθετημένες σε ευθείες, παράλληλες σειρές κοιτώντας προς τον πίνακα/mind map. Κάθε συμμετέχων σηκωνόταν από τη θέση του και παρουσιαζόταν στους υπόλοιπους. Στη συνέχεια όλοι μαζί, κοιτώντας το mind map και τους διοργανωτές, ανέφεραν ξεχωριστά τις δικές τους σκέψεις πάνω στο θέμα, χτίζοντας σιγά σιγά με περιεχόμενο το mind map ενώ άρχιζαν παράλληλα οι πρώτες συμφωνίες και διαφωνίες από τον κόσμο για τα διάφορα επί μέρους θέματα ή απόψεις.

Στο δεύτερο στάδιο, κι ενώ είχαν αποφασιστεί από πριν τα τρία βασικά θέματα συζήτησης, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε μικρά γκρουπ συζητήσεων. Εκεί, έχοντας καθίσει στο ίδιο μακρόστενο κι ορθογώνιο τραπέζι, άρχισαν να συζητούν διεξοδικότερα γύρω από ένα συγκεκριμένο θέμα. Η συζήτηση πέρασε σε λεπτομέρειες, αναφορές, σκέψεις, προβλήματα γύρω από το συμμετοχικό σχεδιασμό και όλα αυτά στο τέλος συγκεντρώθηκαν σε ένα χαρτί που πάνω του συνοψιζόταν και προβαλλόταν συνολικά όλη η προηγούμενη κουβέντα.

Στο τρίτο στάδιο οι καρέκλες τοποθετήθηκαν έτσι ώστε να σχηματίζουν έναν κύκλο. Όλοι κάθισαν εκεί και κάθε ομάδα παρουσίαζε στο κέντρο του το χαρτί με τα αποτελέσματα της δικής της συζήτησης. Αυτό έδωσε την αφορμή να συζητηθούν από κοινού τα βασικά σημεία, να βγουν κάποια συμπεράσματα ή να γίνουν κι άλλες ερωτήσεις. Στο τέλος της διαδικασίας και σαν μία ηχητική συμμετοχική performance, ο κάθε συμμετέχων αποχαιρέτησε την ομάδα λέγοντας μια λέξη που συμβόλιζε το πως νιώθει φεύγοντας. Αυτό το -εν είδη αυτόματης γραφής- κοινό ποίημα καταγράφηκε αποτελώντας το τελικό μέρος της διαδικασίας.

Το εργαστήριο έκλεισε αφήνοντας την αίσθηση πως μέσα σε αυτό το διάστημα καθένας που ήρθε μόνος του έφυγε από το χώρο ως μέλος ενός ευρύτερου κύκλου. Είτε κυριολεκτικού όπως εκείνου που δημιούργησαν οι καρέκλες στο τέλος ή συμβολικού όπως αυτός που αναπτύχθηκε μέσα από την παραπάνω συμμετοχική διαδικασια.

Λουκάς Μπαρτατίλας